Algemene info, geschiedenis, verzorging, etc

Wat Geschiedenis

De Shetlander is niet voor niets de meest bekende onder zijn soortgenoten, want hij behoort tot het oudste en het kleinste ponyras van de wereld. De meeste mensen denken aan deze kleine pony als ze het over een pony hebben, terwijl er toch heel veel verschillende ponyrassen in Europa zijn.

Shetland Pony's hebben een enorm dikke vacht, vooral in de winter, een bos lange manen en een prachtige volle staart. Ze zijn nieuwsgierig en hebben een standvastig karakter maar kunnen toch heel eigenwijs zijn. Een goede opvoeding en contact met mensen maakt dat zij ook heel mak zijn. De Shetlander is niet alleen geliefd bij kinderen maar ook bij volwassenen.

De Shetlander dankt zijn naam aan de eilandengroep die ten noorden van Schotland ligt. Deze archipel van meer dan honderd kleine eilandjes bevindt zich op het kruispunt van de Noordzee en de Atlantische Oceaan. De hoofdstad Lerwick ligt op driehonderd kilometer afstand van Bergen (Noorwegen), Aberdeen (Schotland) en van de Faroe-eilanden, die voor het Noordelijke Ijsland liggen. Deze ligging en de geschiedenis van de eilanden hebben het speciale karakter gevormd van de bewoners van Shetland Eilanden.

De Shetland Eilanden worden sinds het begin van hun bestaan geteisterd door storm, regen en wind. De gemiddelde temperatuur in de zomer is 12°C; wat niet echt warm is. Het klimaat is in tweeduizend jaar niet wezenlijk veranderd.

De Shetland Pony is het enige ponyras dat zich in deze moeilijke omstandigheden heeft kunnen handhaven. Met zijn dikke vacht heeft het zich aangepast aan deze moeilijke omstandigheden. Met zijn geringe hoogte, kleine oortjes, een massief uiterlijk is het opgewassen tegen het gure weer.

Oorsprong

Tijdens de ijstijd zijn de Shetland- en de Orkney-eilanden met een landbrug verbonden geweest aan het vasteland van Schotland. De allereerste paardachtigen zijn op hun trektocht vanuit Noord-Amerika via Azië naar Europa gegaan. Vanuit Spanje is een deel van hen terecht gekomen in Scandinavië. Van daaruit moeten de voorvaderen van de Shetland Pony ook op de Shetland en Orkney Eilanden terecht zijn gekomen.

De bewoners van de eilanden gebruikten heel lang de Shetland Pony als enig vervoermiddel. Na de aanleg van wegen en de introductie van het wiel in 1840, hebben de eilandbewoners hun Shetlanders ook veelvuldig aangespannen gebruikt.

Mijnwerk

Vanaf de 18e eeuw is de Shetlander regelmatig ingezet voor het mijnwerk in Groot-Brittanië. Halverwege de 19e eeuw was er veel meer vraag naar mijnpony's. Bij wet was bepaald dat het voortaan verboden was voor kinderen om in de mijn te werken. De Shetlanders waren goedkope krachten en veel sterker dan de mens.

Export

Vanaf de 18e eeuw zijn Engeland en Schotland de grote invoerders van Shetlanders. De hogere klasse zag de Shetlander graag als decoratie in tuinen en voor het inspannen in een koetsje.

Verzorging

Medische aspecten

Een pony is van nature levendig, oplettend, zelfs slapend is hij waakzaam. Hij heeft een goede eetlust, mest en urine is ok.

Bij twijfel: roep er een veearts bij.

 Inenten:

Voor influenza, rhino en tetanus.

Zinvol als de pony veel met vreemde soortgenoten in contact komt zoals op keuringen en wedstrijden.

 Wormkuur:

Elke pony heeft een aantal wormen. Dit aantal moet zo klein mogelijk gehouden worden. De wormen zetten zich vast aan de darmwand, eten mee van het voedsel dat de pony eet en belemmeren een goede spijsvertering en gezondheid. Diezelfde wormen produceren eieren die via de mest worden uitgescheiden. De eieren komen in het gras terecht, ontwikkelen zich tot larven en worden weer opgenomen door de pony's. Een pony met veel wormen heeft een doffe vacht, een dikke buik en is mager op de rug. Ze krijgen ook makkelijker kolieken. Aan sommige ontwormingsmiddelen zijn de wormen nu al resistent. Een goed ontwormingsmiddel, te verkrijgen bij de apotheek, is Eqvalan of Horseminth (ongeveer 15 Euro) en dit kan je dan voor ongeveer 4 Shetlanders gebruiken.

 Preventie en onderhouden van de weide!

Een weide moet kunnen rusten is het oude gezegde. Ja natuurlijk het gras moet toch kunnen groeien... Maar ook het verwijderen van mestballen zodat larven en wormen zich niet verspreiden hoort bij het ganse proces.

De wormenkuren moeten voor de weidegang worden toegediend en daarna om de zes à acht weken herhaald worden, afhankelijk van het middel. In de vroege wintermaanden moeten de pony's met Eqvalan behandeld worden tegen de horzellarven. De paardenhorzel heeft een goudbruine kleur. Hij is actief van mei tot oktober en legt gele eitjes op de huid van de pony. Twee weken later zijn de ontwikkelde larfjes op zoek naar een plek op het onderbeen.  De pony's likken de larven op, ze nestelen zich in het slijmvlies van de mond. De irritatie die dit veroorzaakt leidt soms tot een verdikking van het gehemelte. De larven worden doorgeslikt en komen in de maag terecht en overwinteren daar. Ontstekingen zijn het gevolg; pas in de zomer verlaten ze de pony en  het proces begint opnieuw.

 Koliek, hoefbevangenheid en vet in het bloed:

Dit zijn de ziektes waar de Shetland Pony's relatief meest mee te maken heeft. Ze hebben allemaal met de voedingsconditie van de Shetlander te maken.

Koliek komt soms na buikpijn en kan heel gevaarlijk en zelfs dodelijk zijn.  Symptomen van koliek: de pony wijst als het ware naar zijn buik, probeert er in te bijten of te slaan; gaat rollen. Onmiddellijk een dierenarts verwittigen. De pony moet in beweging gehouden worden; rustig rondstappen en in geen geval water of eten geven. De dierenarts geeft meestal een spuitje waardoor de pijn en de kramptoestand vermindert. Oorzaken:  teveel eten (vers groen gras in de lente), te koud water drinken, eten van zand ...

Hoefbevangenheid: ziekte veroorzaakt door een teveel aan eiwitten waardoor een scheikundig proces op gang komt. Gifstoffen komen in het bloed en te weinig zuurstof gaat naar de hoef. Het hoefbeen krijgt teveel druk en zal na enige tijd kantelen; de zool kan zelfs breken. In extreme gevallen moet het dier afgemaakt worden. Hoe herkennen? De hoeven zijn warm en pijnlijk; de pony helt achterover of voorover; na een tijdje zijn de typische ringen zichtbaar. Zo vlug mogelijk een dierenarts verwittigen!

Vet in het bloed: als de lever niet goed functioneert. Een dodelijke toestand. Shetlanders worden vaak in kleine weiden gehouden en krijgen weinig extra voer. In de zomer zijn ze meestal te dik en eten teveel. Maar vaak hebben ze nauwelijks iets te eten tegen de lente. De reserves zijn op en ze eten aarde en zand. Symptomen: diarree, nemen kleine slokjes water maar drinken niet echt, te vroeg geboren veulen...

 Maan - en staarteczeem

Je ziet ze soms; pony's en paarden die blijkbaar geen manen meer hebben en kale plekken. Waarschijnlijk een erfelijke aandoening: dus let op als je een pony in de winter koopt: meestal zijn de manen en de staart dan al enigszins bijgegroeid. Het eczeem ontstaat wanneer een bepaald soort mug zich nestelt in de manen en staart van de pony. Sommige pony's zijn overgevoelig voor het speeksel van die mug, krijgen jeuk, er ontstaan zwellingen en de pony gaat schuren. Een pony die last heeft van zomereczeem kan best overdag op stal en 's nachts op de weide staan. Aan zee, waar er veel wind is en weinig bomen zal dit wellicht niet voorkomen.

 Beenwerk en losse knieën:

Shetlanders hebben meestal hard en gezond beenwerk: geen problemen aan de straal - of sesambeentjes of last van spat (woekering aan het spronggewricht). Wat wel voorkomt is een knieprobleem. Het is de knie van het achterbeen die voor een probleem kan zorgen: losse knieschijf. De knieproblemen komen meestal bij kleine dieren voor en zijn erfelijk.